Pentatonik Dizilerin Kullanımı (1b)

Sıcak bir yaz akşamıydı. Bilgisayarın başına geçmiştim ve şimdi ne yazsam derken, anlatacak o kadar çok hikaye olduğunu farkettim ki, bari bir önceki hikayenin devamını getireyim dedim :PPPPPPP

"Solar" adlı parçayı ele alalım ve doğaçlama çalarken kullanabileceğimiz pentatoniklere bir göz atalım.

Yukarıda, en temel haliyle, bir önce ele aldığımız konunun pratiğe uygulanışı var. Kırmızı ile yazılan pentatonik dizileri eğer geçişken ve akıcı şekilde kullanmaya özen gösterirseniz takibi kolay ve duyumu keyifli bir hava yaratabiliyor. Turkuazımsı renk ile yazılan diziler zaten bu akorların üzerine çalabileceğimiz en temel modlar.

Geçişken derken, Cm akorunun üzerindeki 2 ölçüde Cm - Dm - Gm pent dizilerini ardı ardına çalmaktan, akıcı derken de gitar üzerinde aynı pozisyonda kalıp farklı pentatonik kalıplarını çalabilmeyi kastediyorum.

Bugüne dek hiç parça analizi koymamıştım bloga. Bu yüzeysel de olsa bir ilk oldu. Uygun bir zamanda, basit bir standardın armonik analizini ve bir transkripsiyonun melodik analizini koymak için çalışmalara başlıyorum. :))
 
Bu sefer, iyi çalmalar diliyorum...

Pentatonik Dizilerin Kullanımı (1a)

Bu konu bir hayli geniş, toparlamak da biraz uzun sürecek. Farklı yaklaşımlar var, ben hepsinden karışık ortaya birşeyler yapayım :)))

Öncelikle, eğer okumadıysanız ya da hala parmaklarınıza oturmadıysa, konuyla ilgili pentatonik diziler sayfasını bir okuyun ve tüm pozisyonları iyice bir yerleştirin kafaya.

Bir parça çalarken karşımıza 5 tip temel akor çıkabilir: Majör 7-Dominant 7-Minör 7-Min7b5 ve Diminished. Diminished Akoru ayrı tutarak, kalan 4 akor tipine hangi pentatonik akorları çalabileceğimizi bulmak için 2 adet yol var. İlk olarak kestirme ve en kolay yolu yazalım.

F Majör bir parçada, minör pentatonikler II. , III. ve VI. derece üzerinde karşımıza çıkarlar. Majör dizi armonizasyonundan hatırlayabiliriz kolayca. Bu demek olur ki, F majör bir parçada, diatonik akorların hepsine Gm/Am/Dm pentatonik çalabiliriz. Kullandığımız notalar her akorda farklı bir işlevsellik gösterir. Tansiyonları ve "avoid" notaları gözönüne alarak çalmak lazım.

5 Pozisyon Minör Pentatonik Dizi

Önemli, keyifli ve uygulaması kolay olan bir konsepte geldik, pentatonik diziler ve müzik içinde kullanımı. Pentatonik dizi; 5 notadan oluşur ve minör ve majör olmak üzere sınıflandırılır. Ancak ben aşağıda sadece minör pentatonik dizinin pozisyonlarını vereceğim. Zira durum şudur;

*Majör pentatonik, majör diziden 1-2-3-5-6 seslerini alıp,
*Minör pentatonik, minör diziden 1-b3-4-5-b7 seslerini alıp oluşturuluyor. (aeolian-dorian-phrygian olabilir farkı yok.)

*Her iki dizideki notalar aynıdır. Ve gitarda minör pentatonik diziyi şekil olarak görmek biraz daha kolay olduğundan ilk etapta minör pentatonik'e odaklanacağız. Ancak aralarındaki bağlantıyı hep akılda tutmak gerekir.

Bu diyagramı nette buldum hazırlayanın eline sağlık, kendim çizmiyorum çünkü oldukça kullanışlı bir diyagram. Ortak sesleri ve dolayısıyla bu 5 pozisyonun birbirine nasıl bağlandığını inceleyiniz. Ayrıca her pozisyonda kök ses kare ile işaretlenendir. Parmak numaraları da yazıyor, oh ne ala :)

Şimdi bu minör ve majör pentatonikler acayip faydalı diziler, özellikle rock ve blues/funk da çok kullanılıyor. Ayrıca bir fazladan nota ekleyerek (#4 yahut b5) "minör blues dizisi"ni elde edeceksiniz, onu da siz yerleştirin artık bu gamın içine :)

Bir sonraki konu altere dominantlar ve üzerine çalınabilecek diziler ve pentatonikler o nedenle bu pozisyonların ve dizinin nasıl oluşturulduğunu iyi analiz ediniz.

Kolay gelsin...